Türkcə

(Səid bəy Mətinpurun əlimizdə olan son yazısı)

Bir kamançanın, bir qopuzun, bir trompetin, bir balabanın səsinə yetişəndə eləbil dünya durur. Bir an bütün səslər, bir səsdən başqa qulağımda batır, bir anda bütün pislikləri, bütün ruhumda quylanan acıları, acımaları unudub bir səslə birləşirəm. Türkcə də belə məndə başlandı. Onu bir dil kimi bir yazıb yaradan kimi tapdığımda başqa bir şeylərə gözüm yumuldu. Dünyaya bu dillə baxmağa başladım.

Bu dil dünyaya pəncərə ola bilərmi? Dil pəncərə olmasa da dilsiz dünya bu günkü dünya deyildi. İnsanın dünyası dil ilə düşünülüb dil ilə anladılır, amma mənim sorğum bu deyildi. Türkcə mənim gözümü açdı. O gündən gün yoxdur soruşmayam nə üçün bu dildə yazıb-oxumanı öyrətmədilər? nə üçün özüm bu işə başlamadım? Nə üçün bu dildə danışan millətin tarixi ortaya qoyulmur? Bu millət hansı mədəni durumu yaşayır?

Güney Azərbaycan Siyasi Dustaqlar Günü munasibəti ilə Səid bəy Mətinpura sunuram

Budur dil; Varlığın pəncərəsiz ucqarı

Abbas bəy Leysanlının, iş yerində idim. Bir iki ay idi azad olduğu. Telefon zəng çaldı. Birisi: “Tapınmaq nə anlamdadır?” sordu. Tapınmaq haqqında açıqlama verdi. Uşaqlardan idimi? sordum “Heç bilmədim kim olduğunu, gündə belə zənglər çox olur” deyə cavab verdi.

Doqquz il bundan qabaq Tehranda oxuyarkən, dostlarımdan biri məni iranşünaslıq fondlarından birinə aparmışdı. Orada diqqəti çəkən şeylər çox idi: fond sədrinin «salam» sözünə allergiyasından və ona müraciət edənlərin hamısından «dorud be» («salam» mənasındadır, əsil fars sözü sayılır – M.M.) sözünü gözləməsindən tutmuş həmin fondda ermənilərin ciddi fəaliyyətinə, Mədəniyyət naziri Ətaullah Mühaciraninin, prezident Xatəminin və xaricdə, məsələn, Avstraliyada yaşayan iranlıların ona yardımlarına qədər.

Əsənliklər qocamış
oralarda dərgi olmaz, olsa da türkcəsi olmaz. Yerin boş, bü gün Günter Grasdan bir qoşuq oxudum. Adını belə eşitmədiyin Ülkər adlı gənc bir qızın çevirisində. Adı, "Albalılar" . Bu albalı ağaclarıyla birlikdə adamın beyninə yekəli xırdalı min ad yügürməyə başlayır. . .

Hardasa torpağa göz tikərək səndən bir əsgər yaradırlar, başqa bir yerdə də kültürünü pozurkən yazıçı olmağa sürüklənirsən, və sən yazıçı bir əsgərsən